Some notes on the pantun storytelling of the Baduy minority group its written and audiovisual documentation

Wim van Zanten

Abstract


Baduy pantun stories are part of the larger Sundanese oral tradition of pantun storytelling in west Java. The stories recount the deeds of the nobility of such old Sundanese kingdoms as Pajajaran and Galuh. Although the Baduy still recite the pantun stories in their rituals, in the larger cities to the east of the Baduy village Kanékés pantun recitation almost disappeared. On the basis of short periods of fieldwork in and around Kanékés village between 1976 and 2014, in this essay I shall discuss Baduy pantun storytelling. I shall summarize earlier major publications and analyse some performance aspects of two Baduy pantun stories which I recorded. Although I do not concentrate on the text, I do discuss a few cultural issues arising from the texts. Baduy oral literature also includes children’s and women’s songs, as well as fables and myths of origin (dongéng) which do not involve music. These will not be discussed here.

Keywords


Pantun; storytelling; west Java; Sundanese; Baduy; minority; performative aspects; music; rajah; kacapi; oral literature; audiovisual

Full Text:

PDF

References


Atja and Saleh Danasasmita. 1981. Sanghyang Siksakanda ng Karesian; Naskah Sunda Kuno tahun 1518 Masehi. Bandung: Proyek Pengembangan Permuseuman Jawa Barat. Beberapa cerita rakyat Baduy. 1975.

Beberapa cerita rakyat Baduy. 1975. Beberapa cerita rakyat Baduy. Jakarta: Lembaga Sejarah dan Antropologi, Direktorat Jendral Kebudayaan, Departemen Pendidikan dan Kebudayaan.

Blume, C.L. 1993 [1822]. “Gedachten op eene reize, in het zuidoostelijke gedeelte der residentie Bantam gedaan [december 1821-januari 1822]”, in: Gerard Termorshuizen, In de binnenlanden van Java; Vier negentiende-eeuwse reisverhalen, pp. 20-50. Leiden: KITLV Uitgeverij. [Originally in the form of articles in the Bataviasche Courant, 1822.]

Coolsma , S. 1884. Soendaneesch-Hollandsch woordenboek. Leiden: Sijthoff.

Eringa, F.S. 1949. Loetoeng Kasaroeng; Een mythologisch verhaal uit West Java. Bijdrage tot de Soendase taal- en letterkunde. ‘s-Gravenhage: Martinus Nijhoff. [Verhandelingen van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde, VIII.]

Eringa, F.S. 1984. Soendaas-Nederlands woordenboek. Dordrecht / Cinnaminson: Foris.

Garna, Judistira Kartiwan. 1988. Tangtu telu jaro tujuh; Kajian struktural masyarakat Baduy di Banten Selatan, Jawa Barat, Indonesia. PhD thesis, Universiti Kebangsaan Malaysia, Bangi.

Geise, Nicolaas Johannes Cornelis. 1952. Badujs en Moslims in Lebak Parahiang, Zuid-Banten. PhD thesis, Leiden University. [Leiden: De Jong.]

Haan, F. de. 1910-12. Priangan; De Preanger-Regentschappen onder het Nederlandsch Bestuur tot 1811. Batavia: Kolff. 4 vols.

Hamidimadja, D.H. Nurendah. 1998. Sastera lisan Baduy dan lingkungan hidup. [Bandung?:] Yayasan Paraguna Pakuan.

Hoëvell, W.R. van. 1845. “Bijdrage tot de kennis der Badoeïnen, in het zuiden der residentie Bantam”, Tijdschrift voor Nêerland’s Indië 7/IV: 335-430.

Jacobs, Jul. and J.J. Meijer. 1891. De Badoej’s. ‘s-Gravenhage: Nijhoff.

Kartini, Tini, Sutedja Sumadipura, Yetty Kusmiati Hadish, and Saini K.M. 1984. Struktur cerita pantun Sunda; Alur. Jakarta: Pusat Pembinaan dan Pengembangan Bahasa, Departemen Pendidikan dan Kebudayaan. [Only with minor changes deviating from the in 1980 published version: Struktur cerita pantun Sunda, by the same authors. Bandung: Departemen Pendidikan dan Kebudayaan.]

Noorduyn, J. and A. Teeuw. 2006. Three Old Sundanese poems. Leiden: KITLV Press. [In 2009 this book became available in Indonesian under the title Tiga pesona Sunda Kuna. Jakarta: Dunia Pustaka Jaya / KITLV-Jakarta.]

Pennings, Ant. A. 1902. “De Badoewi’s in verband met enkele oudheden in de Residentie Bantam”, Tijdschrift voor Indische Taal-, Land- en Volkenkunde (TBG) 45: 370-386.

Pleyte, C.M. 1907a. “Raden Moending Laja di Koesoema; Een oude Soendasche ridderroman met eene inleiding over den toekang pantoen”, Tijdschrift voor Indische Taal-, Land- en Volkenkunde (TBG) 49: 1-159.

Pleyte, C.M. 1907b. Wawatjan Soelandjana; Nja eta tjarita tatanen djaman koena. Bandoeng: Kolff.

Pleyte, C.M. 1909. “Artja Domas, het zielenland der Badoej’s”, Tijdschrift voor Indische Taal-, Land- en Volkenkunde (TBG) 51: 494-526.

Pleyte, C.M. 1910a. “De ballade ‘Njai Soemoer Bandoeng’; Eene Soendasche pantoenvertelling”, Verhandelingen van het Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen 58: 1-83, v.

Pleyte, C.M. 1910b. “De lotgevallen van Tjioeng Wanara, naderhand vorst van Pakoean Padjadjaran”, Verhandelingen van het Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen 134, xvii.

Pleyte, C.M. 1910c. “De legende van den Loetoeng Kasaroeng; Een gewijde sage uit Tjirebon”, Verhandelingen van het Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen 58: 135-258, xvii-xxxviii.

Pleyte, C.M. 1912. “Badoejsche geesteskinderen”, Tijdschrift voor Indische Taal-, Land- en Volkenkunde (TBG) 54: 215-425.

Pleyte, C.M. 1913. De inlandsche nijverheid in West-Java als sociaal-ethnologisch verschijnsel. Vierde Stuk, Vrouwe Kaoeng. Batavia: Javasche Boekhandel en Drukkerij.

Pleyte, C.M. 1916. “Twee Pantoens van den Goenoeng Koembang; Een bijdrage tot de kennis van het Soendasch in Tegal”, Tijdschrift voor Indische Taal-, Land- en Volkenkunde (TBG) 57: 55-96, 455-500.

Rosidi, Ajip. 1973. “My experiences in recording ‘Pantun Sunda’”, Indonesia 16: 105-111.

Sajin [Sadjin]. 1973. Carita Lutung Kasarung. Bandung: Proyek Penelitian Pantun dan Folklor Sunda. [Recited by Sajin (Baduy) from Lebak, and supervised by Ajip Rosidi.J Sajin

[Sadjin]. 1974. Carita Buyut Orényéng. Bandung: Proyek Penelitian Pantun dan Folklor Sunda. [Recited by Sajin (Baduy) from Lebak, and supervised by Ajip Rosidi.]

Spanoghe. 1838. “De heidenen of Badoewienen van Bantam”, Tijdschrift voor Neêrland’s Indië 1/II: 295-305.

Sukanda, Enip. 1978. Pangeuyeup ngeuyeup kareueus kana dunya seni mamaos (tembang Sunda Cianjuran); Gambaran sabudeureun ngadeg katut sumebarna. Bandung: Panitia Pasanggiri Tembang Sunda Daya Mahasiswa Sunda 1978 Satatar Sunda.

Sumardjo, Jakob. 2013. Simbol-simbol mitos pantun Sunda. Bandung: Kelir.

Weintraub, Andrew N. 1990. “The music of pantun Sunda: An epic narrative tradition of West Java, Indonesia”. [Unpublished MA thesis, University of Hawaii.]

Wessing, Robert and Bart Barendregt. 2005. “Tending the spirit´s shrine: Kanekes and Pajajaran in West Java”, Moussons 8: 3-26.

Zanten, Wim van. 1989. Sundanese music in the Cianjuran style; Anthropological and musicological aspects of Tembang Sunda. With Demonstration cassette tape. Dordrecht: Foris.

Zanten, Wim van. 1993. “Sung epic narrative and lyrical songs: carita pantun and tembang Sunda”, in: Arps, Bernard (ed.), Performance in Java and Bali; Studies of narrative, theatre, music, and dance, pp. 144-161. London: School of Oriental and African Studies, University of London.

Zanten, Wim van. 1995. “Aspects of Baduy music in its sociocultural context, with special reference to singing and angklung”, Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde 151: 516-44.

Zanten, Wim van. 2004. “Les tentations des ascètes : Patrimoine culturel immatériel des Baduy dans le Banten du sud (Indonésie)”, in: Jean Duvignaud and Chérif Chaznadar (eds), Le patrimoine culturel immatériel; Les enjeux, les problématiques, les pratiques, pp. 124-150. Paris: Babel/ Maison des Cultures du Monde. [Internationale de l’Imaginaire – Novelle Série No. 17.]

Zanten, Wim van. 2009. “Prior informed consent: Experiences with ethnomusicology recordings”, in: Toshiyuki Kono (ed.), Intangible cultural heritage and intellectual property: Communities, cultural diversity and sustainable development, pp. 283-308. Antwerp - Oxford - Portland: Intersentia.

Zanten, Wim van. 2012. “Social qualities of time and space created in performing arts of West Java; The implications for safeguarding living culture”, Wacana, Journal of the Humanities of Indonesia 14/1: 121-144.

Zanten, Wim van. In press. “Recordings of Indonesian music and speech in the Snouck Hurgronje collection (1905-1909) in Leiden – Preliminary remarks”, in: Léon Buskens and Jan Just Witkam (eds), Scholarship in action; Studies on the life and work of Christiaan Snouck Hurgronje (1857-1936). Leiden: Brill.




DOI: http://dx.doi.org/10.17510/wacana.v17i3.454

Refbacks

  • There are currently no refbacks.



Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

Free counters!          https://lh3.ggpht.com/x7QqTfmSv9q5a91R09N98xaZcp2aoVSehSpRIc5ZfwYo28BQ-EsKqXI3pjcRZydxriU=w124         https://abs.twimg.com/icons/apple-touch-icon-192x192.png